به اشتراک بگذارید

سرعت شاتر به مدت زمان بازبودن شاتر دوربین برای عبور نور، معمولا پس از عبور از یک لنز و دیافراگم، و برخورد به یک سطح حساس به نور مانند فیلم یا یک سنسور دیجیتال، گفته می شود.

برخلاف تفاوت های ظاهری دیافراگم و ارتباط آن با نور و اپتیک، سرعت شاتر بسیار ساده تر است.

نوردهی در عکاسی
مقایسه مقادیر سرعت شاتر

چالش مکانیک شاتر در طراحی دوربینی است که کل سنسور یا سطح فیلم در معرض تعداد فوتون یکسان قرار گیرد تا نوردهی در کل تصویر یکپارچه باشد. بسیاری از مردم فکر می کنند که شاتر مانند درب یک گاراژ کوچک کار می کند. اگر درب یک گاراژ را تصور کنید که مقابل یک سطح حساس به نور درحال باز و بسته شدن است، متوجه خواهید شد که پایین تصویر درمعرض فوتون های بیشتر نور قرار خواهد گرفت؛ زیرا با بازشدن در، این اولین بخش تصویر می باشد که با نور برخورد می کند و همچنین با بسته شدن در، آخرین بخشی است که مسدود می شود. بنابراین، عکسی که با شاتری که مانند یک در عمل می کند، گرفته شده باشد، نوردهی نامتعادلی خواهد داشت.

در طول سال ها، طرح های مختلفی از شاترهای دوربین وجود داشته است. اولین دوربین ها شاترهایی با نوع درپوش لنز (lens-cap) داشته اند که لنز از طریق برداشتن درپوش در معرض نور قرار می گرفت و پس از مدت زمانی، پوشش روی لنز قرار می گرفت.

بسیاری از دوربین های ارزان یکبار مصرف و point-and-shoot قدیمی، شاتر ساده برگی (leaf shutter) دارند که نمونه مکانیزه همان شاترهای درپوشی بوده اند. در این دوربین ها یک یا دو برگ فلزی به طور مکانیکی کنار میرفتند تا نور بتواند وارد یک روزنه شود. معمولاً سرعت حرکت این نوع شاترها یکی بود.

شاتر برگی که با عنوان شاتر دیافراگمی (diaphragm shutter) نیز شناخته می شود، عملکرد بسیار مشابه ای با دریچه دیافراگم لنز دارد به طوری که گروهی تیغه های فلزی به طور مکانیکی با سرعت تند باز و بسته می شوند. برخلاف تیغه های دریچه دیافراگم که تنها یک روزنه کوچک ایجاد می کنند، این تیغه ها به طور کامل بسته می شوند تا هیچ نوری وارد نشود. شاترها به گونه ای طراحی شده اند که بسیار سریع باز و بسته شوند تا مرکز تصویر نسبت به لبه تصویر مقدار قابل توجهی از نور را دریافت نکند. به دلیل نوع طراحی شاترهای برگی، این نوع شاترها با فلاش بسیار بهتر عمل می کنند؛ اما سرعت آنها به اندازه شاترهایی که در ادامه شرح داده شده اند به سرعت عمل نمی کند.

تقریبا تمام دوربین های مدرن SLR و DSLR دارای شاتر سطح کانونی (focal-plane) می باشند. شاترهای سطح کانونی بیشتر شبیه درب یک گاراژ عمل می کنند؛ اما با یک درب دوم به نام پرده که پشت اولین پرده قرار می گیرد تا پس از بازشدن پرده اول، سنسور تصویر یا فیلم را در مقابل نور ببندند. این طراحی دو پرده باعث ایجاد تعادل نور در سراسر سنسور یا فیلم می شود و درنتیجه نوردهی یکنواخت می شود. این نوع طراحی در دوربین های SLR و DSLR کنونی، امکان عملکرد سریع تا ۸۰۰۰/۱ ثانیه را ایجاد می کند. با این حال، شاترهای سطح کانونی به دلیل پیچیدگی و ساختار خارق العاده خود بسیار گران هستند.

نوردهی در عکاسی
نحوه عملکرد شاتر سطح کانونی (focal-plane)

مانند خیلی از چیزها، شاترها نیز دیجیتالی شده اند. بسیاری از دوربین های دیجیتال مدرن یک شاتر الکترونیکی دارند که سنسور دیجیتال را برای مدت مشخصی که قابل انتخاب است روشن می کنند. از آنجایی که هیچ عملکرد مکانیکی وجود ندارد، سرعت شاتر الکترونیکی می تواند بسیار سریع باشد. شاتر جهانی (Global) کل سنسور را یکدفعه روشن و خاموش می کند، درحالی که شاتر چرخشی (Rolling) ردیفی از پیکسل ها را به ترتیب در امتداد عرض تصویر فعال می کند.

شاتر سطح کانونی و شاتر چرخشی الکترونیکی هردو به دلیل طراحی و عملکردشان موقع حرکت سریع دوربین می توانند اعوجاج های بصری جالبی در تصویر ایجاد کنند.

خب برمی گردیم به مبحث سرعت شاتر. همانگونه که قبلا گفتیم، سرعت شاتر مدت زمانی است که شاتر باز است و یا در شاترهای الکترونیکی، مدت زمان روشن بودن سنسور می باشد. هرچقدر شاتر مدت زمان بیشتری باز باشد، نور بیشتری وارد می شود. خوشبختانه اینجا از قانون مربع معکوس خبری نیست!؛ اگر مدت زمان بازبودن شاتر را دوبرابر کنید، میزان نور ورودی نیز دوبرابر خواهد شد.

ارتباط این مبحث با نوردهی و مقادیر نوردهی (EVها( که در مقاله اول شرح داده شد، چیست؟ به دلیل ماهیت خطی رابطه فوتون های وارد شده به دوربین با سرعت شاتر، می توانیم به آسانی از سرعت شاتر استفاده کنیم و میزان نوری که به سطح حساس به نور برخورد می کند را به دقت تغییر دهیم. برای مثال، با کم کردن سرعت شاتر از ۳۰/۱ ثانیه به ۱۵/۱ ثانیه، مقدار نوری که از شاتر عبور می کند را دوبرابر خواهیم کرد. این دوبرابرشدن نور شبیه دوبرابرشدن نور از طریق باز کردن دریچه دیافراگم است، البته با یک عملکرد مکانیکی متفاوت و این تغییر معادل +۱ EV است. تغییر سرعت شاتر از ۲۰۰۰/۱ ثانیه تا ۴۰۰۰/۱ ثانیه، مقدار نوری که از شاتر عبور می کند را نصف کرده و معادل – ۱ EV می باشد.

نوردهی در عکاسی
سرعت شاتر در فواصل یک استاپی

سرعت شاتر با ثانیه های کامل یا کسری از ثانیه نشان داده می شود. ماکزیمم سرعت شاتر برای اغلب دوربین های SLR، ۳۰ ثانیه است. اگر بخواهید عکسی بیشتر از ۳۰ ثانیه بگیرید، می توانید از گزینه های bulb (B) یا time (T) دوربین استفاده کنید؛ مشروط بر اینکه دوربین شما مجهز به دکمه ریلیز تایمردار شاتر باشد. گزینه bulb، شاتر را تا زمانی که دکمه ریلیز شاتر فشرده شده باشد، باز نگه می دارد. گزینه time با اولین فشار دکمه، شاتر را باز می کند و با فشار دوم دکمه، شاتر را می بندد.

درست مانند دیافراگم و ISO، سرعت شاتر نیز دارای چند “اثر ناخواسته جانبی” است.

سرعت شاتر کم امکان نشان داده شدن حرکت در تصویر را ایجاد می کند. این فقط شامل حرکت سوژه های عکس نمی شود بلکه حرکت دوربین نیز شامل می شود. ثابت نگه داشتن کامل دوربین برای هر مدت زمانی، به خصوص چند ثانیه تقریباً غیرممکن است. بنابراین، عکسی که با یک دوربین دستی با هر مدت زمانی که گرفته شده است، به دلیل لرزش دوربین مقداری محو است. این موضوع را هنگام گرفتن عکس با سرعت کم شاتر کاملاً به خاطر بسپارید. حرکت دیگری که دوربین با آن مواجه است، حرکت موجود در کادربندی است. سرعت کم شاتر به ماشین های درحال حرکت، دونده ها، حیوانات و غیره، امکان تغییر جایگاه در طول زمان تصویر را می دهد. این حرکت در عکس به صورت تاری حرکت (Motion blur) نشان داده می شود و می تواند یک عنصر بسیار خلاقانه در عکاسی باشد. تکنیک خلاقانه دیگر برای سرعت کم شاتر، درحالی که شاتر باز است، پنینگ (حرکت عمدی افقی یا چرخشی) دوربین یا حتی حرکات تصادفی دوربین می باشند.

در عکاسی در نور کم یا هنگام شب باید از سرعت کم شاتر استفاده کرد تا فوتون های کافی به سنسور یا فیلم برسد. دوربین معمولاً به وسیله یک تری پاد ثابت می شود و شاترهایی که مدت زمان بیشتری باز هستند می توانند در مکان های تاریک عکس بگیرند و یا حتی حرکت ستارگان در پهنه آسمان شب ضمن چرخش زمین را دنبال کنند.

شاترها با سرعت بالاتر، برعکس این عمل می کنند؛ یعنی باعث سکون حرکت تصویر می شوند. اتومبیل های سریع، شناگران درحال شیرجه، حیوانات درحال دویدن، کودکان درحال بازی و موارد مشابه دیگر می توانند با سرعت سریع شاتر در زمان متوقف شوند.

دو فاکتور مهم در چگونگی دیده شدن حرکت توسط دوربین، سرعت و فاصله هستند.

اگر در یک پیاده رو ایستاده باشید و مستقیم به جلو خیره شده باشید و یک ماشین با سرعت ۴۰ مایل در ساعت به فاصله چند فوت از جلوی شما عبور کند، در مدت زمان بسیار کمی از محدوده میدان دید شما خواهد گذشت، شاید در کسری از ثانیه. اما اگر به افق دوردست نگاه بیاندازید و یک ماشین با همان سرعت ماشین قبل، ۴۰ مایل در ساعت، از جلوی چشمان شما عبور کند، آن ماشین را برای مدت زمان بیشتری خواهید دید.

نوردهی در عکاسی
سرعت شاتر برای اجسام درحال حرکت

اگر سوژه عکس یا دوربین درحال حرکت باشند، میدان دید محدود دوربین یکسان عمل می کند. اگر از داخل یک اتومبیل درحال سرعت از یک شیء در فاصله دور عکس بگیرید، همین اثر را در تصویر خود می بینید. کوه ها که در فاصله بسیار دور قرار دارند شفاف و واضح هستند، اما تابلوهای کنار جاده، گاردریل ها و مزارع پشت آن به دلیل حرکت محو می شوند. بنابراین یکبار دیگر با استفاده از ریاضی و اعداد می توانیم سرعت شاتر را به نحوی که در تصاویر خود می خواهیم تعیین کنیم. وقتی فاصله دوربین از سوژه درحال حرکت دوبرابر شود، سرعت آن را از طریق کادربندی نصف خواهید کرد. پس برای دستیابی به همان میزان محوی، می توانید سرعت شاتر را نصف کنید. برعکس، اگر فاصله سوژه درحال حرکت درهر بار عکس گرفتن از آن ثابت باشد، اما سرعت سوژه دوبرابر شود، شما باید سرعت شاتر دوربین خود را برای دستیابی به همان میزان محوی، نصف نمایید.

مبحث ما درمورد شاتر و سرعت شاتر در اینجا تمام شد. در آخرین مقاله از این سری، به توضیح ISO و ترکیب همزمان تمام این تنظیمات برای کنترل نوردهی می پردازیم.

 

 

 

منبع: bhphotovideo

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Instagram has returned invalid data.

ما را در اینستاگرام دنبال کنید